W dyskursie społecznym pojęcie drugiej szansy często bywa sprowadzane do naiwnego optymizmu. Jednak dla ks. Jana Kaczkowskiego druga szansa była twardą kategorią etyczną, opartą na głębokim przekonaniu o niezbywalnej godności każdego człowieka. Ks. Jan wierzył, że nikt nie jest definitywnie skreślony, a błędy z przeszłości nie muszą wyznaczać wektora całej przyszłości. Ta myśl stała się fundamentem, na którym wyrósł projekt PAKA, realizowany przez Fundację im. ks. Jana Kaczkowskiego. Jan pracował z młodzieżą, widząc w niej potencjał, którego inni nie dostrzegali.
Jak Jan Kaczkowski rozumiał ideę drugiej szansy?
Inspiracją dla projektu była historia Patryka Galewskiego. Patryk, jako młody chłopak z wyrokami, po próbach samobójczych i w głębokim uzależnieniu, spotkał ks. Jana w hospicjum.. To spotkanie zmieniło wszystko. Ks. Jan nie oceniał go przez pryzmat tatuaży czy przeszłości, ale dał mu odpowiedzialność w postaci obowiązków w kuchni. Dziś Patryk jest szefem kuchni i mentorem dla innych chłopaków. W ramach projektu PAKA wraca do poprawczaków, mówiąc do wychowanków ich językiem. Wiedzą, że jest jednym z nich, a jego autentyczność sprawia, że mury nieufności pękają. Ks. Jan wydobywał potencjał z ludzi, których świat spisał na straty, a projekt PAKA realizuje tę misję każdego dnia, pokazując, że „nikt nie rodzi się zły”.
Projekt PAKA jako kontynuacja misji ks. Jana Kaczkowskiego
To, co zapoczątkował ks. Jan, fundacja rozwinęła w systemowy program wsparcia. Projekt PAKA to inicjatywa skierowana do młodzieży z ośrodków wychowawczych, która przechodzi przez proces przemiany. Pierwszym etapem są warsztaty kulinarne. Kuchnia jest tu bezpieczną przestrzenią, gdzie nie rządzą poprawczakowa hierarchia i wartości. Moment, w którym chłopak z dumą serwuje przygotowane przez siebie danie, jest przełomowy dla jego tożsamości. Przestaje widzieć w sobie „kryminalistę”, a zaczyna dostrzegać potencjał.
“Resocjalizacja” w projekcie PAKA to jednak coś więcej niż gotowanie. To budowanie relacji opartej na zaufaniu i partnerstwie. Podczas wspólnych posiłków zanikają hierarchie z poprawczaka. Uczestnicy uczą się, że ich obecność jest ważna dla innych. Ważnym elementem jest indywidualne wsparcie „zaufanego dorosłego” – psychologa, który towarzyszy chłopakom w ich rozwoju. Fundacja wspiera ich edukację, pierwsze kroki na wolności, oferuje mieszkania przejściowe i pomaga w znalezieniu pracy. Jak podkreśla Małgorzata Regosz-Kaczkowska, ksiądz Jan byłby szczęśliwy widząc tę przemianę. Nie życzył sobie pomników, ale pamięci przez pomaganie osobom, które skreślił świat. Widzimy efekty tego wsparcia i to daje nam energię do działania w trudnym obszarze resocjalizacji.
Dla ks. Jana druga szansa oznaczała stworzenie warunków, w których człowiek może odzyskać sprawczość. Inwestowanie w młodzież z problemami to nie naiwność, ale obowiązek. Każdy sukces podopiecznego projektu PAKA to dowód na to, że misja księdza Jana jest żywa. Ks. Jan wrzucał Patryka w trudne sytuacje, wymagające od niego innych zachowań niż te, które znał z ulicy. Dziś projekt PAKA robi to samo – otwiera przed młodymi ludźmi światy, których wcześniej nie znali. Uczymy ich kompetencji miękkich, odpowiedzialności i szacunku. Zrozumienie, że można zawrócić z błędnej drogi, jest kluczem do nowego życia. Ks. Jan zawsze powtarzał: „Strzały od życia nie muszą wszystkiego kończyć, a mogą wszystko zacząć.”.
W czasach samotności i życia w internecie, projekt PAKA przypomina o wartości autentycznego spotkania. Kuchnia pozostaje oazą, gdzie liczy się smak i człowiek. Druga szansa to nie prezent, to wyzwanie, które wymaga pracy nad sobą. Fundacja, poprzez stałe wsparcie psychologiczne i opiekę indywidualną, wyposaża młodych ludzi w narzędzia do tej pracy. Każdy z nas zasługuje na to, by ktoś w niego uwierzył. Ks. Jan Kaczkowski wierzył że nikt nie rodzi się zły, a my kontynuujemy tę wiarę, zamieniając niszczącą siłę buntu w budującą energię zmiany. Dzięki PACE kolejna grupa młodych ludzi ma szansę na normalne, dobre życie, udowadniając, że godność można odzyskać nawet po najtrudniejszych zakrętach.